ถมดิน 1 ไร่ ใช้ดินกี่คิว วิธีคำนวณที่ไม่ทำให้สั่งดินขาด

คำถามแรกที่เจ้าของที่ดินเกือบทุกคนถามคือ "ถมที่ 1 ไร่ ต้องใช้ดินกี่คิว" คำตอบคำนวณเองได้ไม่ยาก แต่มีจุดหนึ่งที่คนทำพลาดกันเกือบทุกราย จนต้องสั่งดินเพิ่มรอบสองในราคาที่แพงกว่าเดิม

หน่วยที่ต้องรู้ก่อน

งานดินในไทยใช้หน่วยผสมกันระหว่างระบบไทยกับระบบเมตริก ถ้าจับหลักได้จะคำนวณเองได้ทันที

• 1 ไร่ = 4 งาน = 400 ตารางวา = 1,600 ตารางเมตร
• 1 งาน = 100 ตารางวา = 400 ตารางเมตร
• 1 ตารางวา = 4 ตารางเมตร
• 1 คิว (ลูกบาศก์เมตร) = ดินที่เติมเต็มกล่องขนาด 1×1×1 เมตร

รถบรรทุกที่ใช้ขนดินโดยทั่วไป รถ 6 ล้อบรรทุกได้ประมาณ 4–5 คิวต่อเที่ยว ส่วนรถ 10 ล้อบรรทุกได้ประมาณ 8–10 คิวต่อเที่ยว ตัวเลขนี้ใช้ประมาณจำนวนเที่ยวรถที่จะเข้าหน้างานได้

สูตรคำนวณปริมาณดินถม

สูตรพื้นฐานมีแค่บรรทัดเดียว

ข้อควรระวังคือ ความสูงต้องแปลงเป็นเมตร ก่อนเสมอ ถมสูง 50 เซนติเมตรให้ใช้ 0.5 ไม่ใช่ 50 และความสูงที่ใช้ต้องเป็นความสูงเฉลี่ยของทั้งแปลง ไม่ใช่จุดที่ต่ำที่สุด

ถ้าที่ดินมีระดับไม่เท่ากัน ให้วัดความต่างระดับหลายจุด แล้วหาค่าเฉลี่ย ยิ่งแปลงใหญ่ยิ่งต้องวัดหลายจุด เพราะที่ดินที่ดูเรียบด้วยตาเปล่ามักต่างระดับกันได้ถึง 20–30 เซนติเมตร

ตัวอย่างคำนวณจริง

ที่ดิน 1 ไร่ ต้องการถมให้สูงขึ้นจากระดับเดิม 50 เซนติเมตร เพื่อให้เสมอถนนหน้าที่ดิน

1. แปลงพื้นที่เป็นตารางเมตร: 1 ไร่ = 1,600 ตารางเมตร
2. แปลงความสูงเป็นเมตร: 50 เซนติเมตร = 0.5 เมตร
3. คูณกัน: 1,600 × 0.5 = 800 คิว

800 คิวคือปริมาตรของ "หลุมอากาศ" ที่ต้องเติม แต่ยังไม่ใช่จำนวนดินที่ต้องสั่ง

เรื่องการยุบตัวที่คนมักลืม

ดินที่ตักขึ้นรถจะฟูขึ้นกว่าตอนอยู่ในบ่อ เพราะมีช่องอากาศแทรกอยู่ พอเทลงหน้างานแล้วโดนบดอัดหรือโดนฝนชะ ดินจะแน่นตัวลงและปริมาตรหายไป 20–30% ขึ้นกับชนิดดินและวิธีบดอัด

แปลว่าถ้าคำนวณได้ 800 คิว แล้วสั่งดินมา 800 คิวพอดี พอดินเซ็ตตัวเสร็จจะได้ระดับต่ำกว่าที่ต้องการประมาณ 10–15 เซนติเมตร

ดินทรายยุบตัวน้อยกว่าดินเหนียว และการบดอัดเป็นชั้นบาง ๆ จะควบคุมการยุบตัวได้ดีกว่าการเทกองแล้วเกลี่ยทีเดียว

ตารางสำเร็จรูป

ปริมาณดินที่ควรสั่ง (เผื่อยุบตัว 25% แล้ว) สำหรับขนาดที่ดินและความสูงที่พบบ่อย

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

วัดความสูงจากจุดเดียว

ที่ดินแทบไม่มีแปลงไหนเรียบจริง การวัดจากมุมเดียวแล้วเหมาว่าทั้งแปลงเท่ากัน คือสาเหตุอันดับหนึ่งที่ทำให้ดินขาด

ลืมเผื่อการยุบตัว

สั่งดินตามตัวเลขคำนวณเป๊ะ ๆ แล้วต้องสั่งเพิ่มรอบสอง ซึ่งค่าขนย้ายและค่าเที่ยวรถรอบเล็กจะแพงกว่ารอบแรกมาก

ไม่นับพื้นที่ที่ต้องลาดเอียง

ขอบที่ดินมักต้องทำความลาดเอียงกันดินไหล ไม่ใช่ตัดตรง 90 องศา ส่วนนี้กินปริมาณดินเพิ่มอีก 5–10% สำหรับแปลงที่ถมสูง

ไม่ตกลงว่านับคิวตอนไหน

นับคิวบนรถ (ก่อนเท) กับนับคิวหลังบดอัด ได้ตัวเลขต่างกันมาก ต้องระบุให้ชัดในใบเสนอราคาว่าตกลงกันแบบไหน